Landmark 14: Kanne en omgeving Figuur 1.  Het grensdorpje Kanne heeft een bewogen geschiedenis, met een dramatisch hoogtepunt aan het begin van WOII. Deze geschiedenis is sterk verbonden met het landschap, waarin mergel alom tegenwoordig is. Bovenop Grootberg duidt een oriëntatieplaats de meest markante onderwerpen in de wijde omgeving aan.   De drie wegen van de Kavei van Opkanne: de Platteberg (links), de Lange Kavei (midden) en de Korte Kavei (rechts).. Schapen zorgen voor bloemen U bevindt zich hier in de Zusserdel, aan de voet van de Tiendeberg. Deze helling is een restant van de oude weiden die vroeger toebehoorden aan de dorpsgemeenschap. Eeuwenlange begrazing door schaapskuddes gaf het gebied een open en imposant uitzicht. Al die tijd werd de mest van de schapen afgevoerd om de omliggende akkers vruchtbaar te maken. Hierdoor werden de hellingsgraslanden voedselarm maar wel heel bloemrijk. Door de aanleg (1930-1934) en de verbreding (1970-1983) van het Albertkanaal verdween een belangrijk deel van de hellingen en meer bepaald de zogenaamde kaveien van Op- en Neerkanne. Deze kaveien waren indrukwekkende droogdalen die tot meer dan een kilometer ver het plateau insneden. Figuur 2.  Herder Jan Meex in de Kavei van Opkanne, met zicht op het dorp. Toen de laatste herder van Kanne, Jan Meex, in 1949 stierf, viel er definitief een doek over dit oude landbouwbeheer. Stap voor stap groeiden de graslanden dicht. In 1988 nam de gemeente Riemst initiatieven om de Tiendeberg in ere te herstellen door opnieuw een traditioneel beheer toe te passen. Door de natuurvereniging Natuurpunt, de jongeren van de Jeugdbond voor Natuur en Milieu en andere vrijwilligers werden de dichtgegroeide hellingen weer opengemaakt. De verruigde graslanden werden aangepakt door een kleine kudde schapen en geiten. Sinds 2003 is er opnieuw een schaapskudde die de Tiendeberg twee maal per jaar ‘te grazen neemt’. Het resultaat mag gezien worden en de bloemen van weleer hebben het naar hun zin. Figuur 3 en 4. Sint-Jansvlinders op beemdkroon en Bruin blauwtje op knoopkruid.  De Tweede Wereldoorlog Het gebied tussen het Albertkanaal en de Maas speelde een belangrijke rol tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo was de verovering van de Maas- en Albertkanaalbruggen op 10 mei 1940 van cruciaal belang in het Duitse aanvalsplan. Het Fort Eben-Emael en de drie Albertkanaalbruggen (Kanne, Vroenhoven en Veldwezelt) moesten snel en ongeschonden in Duitse handen vallen om een bliksemsnelle opmars mogelijk te maken. Dat lukte door de inzet van luchtlandingstroepen met zweefvliegtuigen. De luchtlanding van de Duitse zweefvliegtuigen was in Kanne technisch veel moeilijker dan in Vroenhoven en Veldwezelt omwille van de steile hellingen. Figuur 5. Mei 1940.  De brug van Kanne tot ontploffing gebracht door het Belgische leger. Het modernste fort van Europa werd snel buiten gevecht gesteld en de bruggen van Veldwezelt en Vroenhoven kwamen onbeschadigd onder Duitse controle. Enkel in Kanne slaagde het Belgische leger er in om de brug tijdig te doen springen. De Belgische militairen werden vanuit de rug aangevallen maar wisten tijdelijk stand te houden in de bunkers en loopgraven, ten koste van tientallen slachtoffers. Onder het oriëntatiepunt hierboven op Grootberg, zijn de resten van die loopgraven te zien. Figuur 6. 14 september 1944: de bevrijders rijden over de brug van Kanne, met op de achtergrond de Groot- en Tiendeberg.  In de eerste oorlogsdagen sneuvelden 600 Belgische militairen in deze oorlogszone (dat is 10 % van het totale aantal Belgische militaire slachtoffers van WO II). Daarnaast vielen ook honderden burgerslachtoffers. Op het militaire kerkhof, hier aan de voet van de Zusserdel, staan de grafmonumenten van meer dan 100 gesneuvelde Grenadiers van het 2de regiment. In 1974 zijn de laatste resten van de gesneuvelde soldaten overgebracht naar de begraafplaats in Veldwezelt. Ook een aantal Duitsers is bij de slag om het Albertkanaal rond Kanne omgekomen. Voor hen werd door de Duitsers een groot kruis opgericht langs de Zusserdel.  Op de dag van de bevrijding werd dit kruis verwijderd. Alleen de basis is nog aanwezig tussen het struikgewas.

Links naar begrippen uit onderstaand item: Albertkanaal Bruggen Grootberg Kanne (oriëntatieborden) Artikel Ted Reckman Landmark 14 Alle items uit deze kolom

Wegbeschrijving naar landmark 14 Landmark 14 ligt in Kanne (Riemst). De Grensschapspaal staat langs de Zusserdel, aan de voet van de Slingerberg. Het oriëntatiepunt bevindt zich boven op Grootberg. P: in het Avergat aan de voet van de Slingerberg Komende van het centrum van Kanne, rijdt u richting Eben-Emael en Visé over de brug over het Albertkanaal (Grenadiersweg). Op het rondpunt neemt u de tweede weg rechts af, de Jekerstraat in. U rijdt langs het kanaal, onder de brug door en volgt de bocht naar links. Onmiddellijk rechts kunt u de auto parkeren. Vanaf de P wandelt u rechts de Slingerberg op. 50m verder bevindt zich de grensschappaal 14. Voor een bezoek aan het oriëntatiepunt slaat u achter de grensschappaal links af, de steile aarden weg in naar boven. Even voorbij het Norcrossmonument slaat u links af, het graspad op langs de akker. Op de rand van de klif ligt de oriëntatieplaats met keien en infopanelen. Fietsknooppunten in de buurt:  voor Nederland 12 en voor België nr. 80, 402 en 401. GPS-coördinaten:  N 50° 48,437' en E 005° 40,154' Wegbeschrijving naar het orientatiepunt boven op de Grootberg vanaf landmark 14 Het oriëntatiepunt bereikt u via de holle weg hier omhoog. Een tiental meter verder dan het Norcross monument kunt u links de akker op. Een pad langs de plateaurand leidt naar het oriëntatiepunt. Info over de aanwezige oriëntatieborden: klik hier