Landmark 11: De Kesseltse Kip Figuur 1.  De top van deze heuvel biedt een schitterend uitzicht over het Grensschap. Een oriëntatiecirkel situeert de dorpen en de verschillende landmarks in de wijde omgeving. Kunstmatig landschap Deze oriëntatieheuvel staat op het hoogste punt in de omgeving, min of meer centraal in het werkgebied van het Grensschap Albertkanaal (Maastricht, Lanaken en Riemst). Dit is dus de ideale plek voor een oriëntatieheuvel. De ondergrond van de heuvel is zelf ook een kunstmatige verhoging. In de jaren 30 van de vorige eeuw werd hier de grond ‘opgekipt’ die vrij kwam bij het uitgraven van het Albertkanaal. Zo ontstond een kunstmatige verhoging in het landschap, de Kesseltse Kip. Het Albertkanaal verbindt de Maas in Luik met de Schelde in Antwerpen. Zo kon steenkool uit Limburgse mijnen vervoerd worden naar het Luikse industriebekken. De afgewerkte producten werden dan weer afgevoerd naar de Antwerpse haven. Het graven van het Albertkanaal was een middel om de slechte economische toestand aan te pakken na de beurscrash van Wall Street (USA, 1929). Figuur 2.  De aanleg van het Albertkanaal in de jaren 30 van de vorige eeuw. Links van de kraan, de kerktoren van Veldwezelt. De aanleg had tevens een militair doel. België vreesde immers een inval vanuit Duitsland. Daarom moest de diepe insnijding in het landschap van de oostgrens van België een onneembare hindernis maken. In Eben-Emael werd het grootste fort van die tijd in de kalkstenen ondergrond uitgegraven. Er werden bunkers aangelegd bij de bruggen van Kanne, Vroenhoven en Veldwezelt. De grond die bij het uitgraven van het kanaal vrijkwam werd op de westelijke oever gelegd. Bij Kesselt werd de Kip net iets hoger opgeworpen dan de Dousberg, een natuurlijke heuvel aan de overkant van het kanaal, op Nederlands grondgebied. Dat gaf de Belgische verdedigers het voordeel om bij een Duitse aanval vanuit een hoger gelegen positie op de vijand te kunnen schieten. Al deze maatregelen moesten een aanvaller voldoende lang tegenhouden zodat geallieerde Franse en Engelse troepen het Belgische leger ter hulp konden snellen. Figuur 3.  De verbreding van het Albertkanaal in de jaren 80 van de vorige eeuw. Rechts de Kesseltse Kip. Foto Pierre Janssen. Tweede wereldoorlog Op 10 mei 1940 viel Duitsland vanuit het oosten Nederland, België en Frankrijk aan. Voor het welslagen van een Duitse invasie moesten de bruggen over de Maas en het Albertkanaal bliksemsnel in Duitse handen komen. Ook het fort van Eben-Emael diende uitgeschakeld te worden. Figuur 4. Mei 1940. De brug van Kanne tot ontploffing gebracht door het Belgische leger. De Duitse legerleiding besloot tot een aanval met commando’s op de Maasbruggen in Maastricht en met zweefvliegtuigen op het fort van Eben-Emael en op drie bruggen over het Albertkanaal (Kanne, Vroenhoven en Veldwezelt). De geruisloze vliegtuigen landden achter de Belgische stellingen. De verrassing was compleet. Daardoor kon het Belgische leger enkel de brug van Kanne tijdig opblazen. Via de onbeschadigde bruggen van Veldwezelt en Vroenhoven konden de Duitse pantserdivisies oprukken naar het centrum van België. De volgende dagen probeerden vliegtuigen van de geallieerde luchtmacht nog de intacte bruggen te bombarderen. Maar ook dat mislukte en 64 vliegtuigen gingen door de Duitse luchtafweer verloren. Figuur 5. 4. Mei 1940. Een Duitse zweefvlieger, geland vlakbij de brug van Veldwezelt. Het kenteken werd overschilderd om het verrassingseffect meer kans op slagen te geven. Rechts de gebombardeerde woning Nicolaes. Bij de gevechten sneuvelden een 600-tal Belgische militairen en een onbekend aantal Duitse soldaten. Ook de burgerbevolking werd niet ontzien. De bombardementen en artilleriebeschietingen vernielden vele huizen langs de Maas en het Albertkanaal. Tientallen burgers kwamen om. Op de plaatselijke kerkhoven wordt hun nagedachtenis levend gehouden. Voor de niet-gerepatrieerde militaire slachtoffers werd een ereperk op het kerkhof van Veldwezelt ingericht. Monumenten werden ingehuldigd in Kanne, Veldwezelt en Vroenhoven. Straatnamen in de streek verwijzen nu nog naar de regimenten die het land verdedigden tijdens de meidagen van 1940. Figuur 6 De brug van Vroenhoven werd alsnog opgeblazen door het Duitse leger bij zijn aftocht in september 1944.

Links naar begrippen uit onderstaand item: Albertkanaal Bruggen Oorlogsmonument Brug Veldwezelt Oorlogsmonument talud Eigenbilzen Artikel Ted Reckman Landmark 11 Alle items uit deze kolom Albertkanaal

Wegbeschrijving naar landmark 11 Landmark 11 is een oriëntatieheuvel op de Kesseltse Kip in Veldwezelt (Lanaken). Dit landmark is niet met de auto bereikbaar. P langs de 2de Carabinierslaan, voor of achter de brug over het Albertkanaal. Vanuit België:  U neemt de 2de Carabinierslaan richting Maastricht.De auto parkeert u op de hierboven vermelde P. Vlak voor de brug (richting Maastricht) slaat u rechts af, de 18de Linieweg in. Dit is een fietspad, 500m verder neemt u de landweg rechts omhoog naar het plateau van de Kesseltse Kip. Boven aangekomen ziet u landmark 11 . Vanuit Nederland:  U neemt de Via Regia richting Veldwezelt en Bilzen. De auto parkeert u op de hierboven vermelde P . Vlak achter de brug (richting Veldwezelt) slaat u links af, de 18de Linieweg in. Dit is een fietspad, 500m verder neemt u de landweg rechts omhoog naar het plateau van de Kesseltse Kip. Boven aangekomen ziet u landmark  11. Landmarks in de buurt: 9, en aan de overkant van het kanaa 4, 5 en 6. Fietsknooppunten in de buurt:  voor  Nederland nr 11 en voor België nr. 88 en 59. GPS-coördinaten:  N 50° 51,085' en E 005° 38,077'