Landmark 7:
De Romeinse weg in Daalhof
Figuur 1.
Langs een tracé van de voormalige Romeinse heerbaan bieden drie plaatsen informatie over Romeinse wegen: in Daalhof 7 , aan de rechteroever 8 en aan de linkeroever 9 van
het Albertkanaal in Vroenhoven. De nabije grenspaal nr. 82 in de buurt
van dit landmark vormt behalve de markering van de landsgrens ook het
‘driegemeentenpunt’ van Riemst, Lanaken en Maastricht. Daarmee is
dit punt tevens de ‘navel’ van het Grensschap. De Romeinse weg in Daalhof
Romeinse mobiliteit
Op de plaats van dit landmark liep het vermoedelijke tracé van de 400 kilometer lange Romeinse heerbaan van Keulen-aan-de-Rijn (Colonia, Claudia Ara Agrippinensium) naar Boulogne-sur-Mer (Gesoriacum, later Bononia). De weg liep vanuit Keulen via Heerlen, Valkenburg en Maastricht naar Tongeren en Bavay. Vanuit Bavay waren er diverse mogelijkheden om de Atlantische Oceaan in Boulogne-sur- Mer te bereiken, waar de Romeinen hun haven naar Groot-Brittannië hadden.
De belangrijkste functies van heerwegen waren snelle troepenverplaatsingen, de bevoorrading van die troepen en koerierdiensten. Militaire en administratieve organisatie was immers van het grootste belang in de pas veroverde gebieden.
Figuur 2.
In 1971 werd hier de Romeinse weg gevonden. Het profiel bestaat o.a. uit een
laag Maasgrind.
Bron: Gemeente Maastricht
Het Romeinse wegennet werd in de loop van de eeuwen uitgebreid en herhaalde malen gemoderniseerd om tegemoet te komen aan de wijzigende noden. Zo nam het economische belang van deze weg toe tijdens de bloeiperiode van Tongeren. Landbouwproducten werden aangevoerd over korte en langere afstanden om de steden te bevoorraden.
Het wegtracé werd uitgestippeld door gespecialiseerde legerdivisies met veel terreinkennis.
De tracés waren opgesplitst in grotere of kleinere rechtlijnige stukken, zo aangelegd dat alle natuurlijke hindernissen zonder veel omwegen konden worden ontweken. Doordat men meestal de hoger gelegen scheidingen tussen grote rivierbekkens volgde, hoefde men geen grote rivieren over te steken, met de Maas bij Maastricht als uitzondering.
Figuur
3. Ofschoon numeriek in de minderheid, wist het Romeinse leger door een strakke discipline enorme gebieden te veroveren en bezet te houden. Reënactmentgroep ‘The Ermine Street Guard’. Foto: Kaia Means.
De rationele weg
Julius Ceasar beschreef de Eburonen in zijn boek ‘De Bello Gallico’. Dit opschrijven telt voor onze streek als het einde van de prehistorie en het begin van de geschiedenis. De Romeinse weg kan gezien worden als het symbool voor grondige vernieuwingen voor de hier levende stammen.
Aan de weg ontstonden tal van uitspanningen en dorpen, verdeeld over de afstand van een dagreis te voet of te paard. Men kon er een paard verversen, overnachten of langere tijd verblijven. Sommige van deze plaatsen groeiden in latere tijden uit tot steden. Tongeren werd door de Romeinen al meteen als stad gesticht. Maastricht groeide als nederzetting bij een versterkte oversteekplaats over de Maas, maar werd pas na de Romeinse tijd een stad.
Na het vertrek van de Romeinen bleef de weg nog lange tijd in gebruik en nu bestaat het tracé op vele plaatsen nog steeds als hoofd- of landweg. Maar ook in namen als ‘heerweg’, ‘herreweg’ of ‘heirbaan’ is de Romeinse weg nog aanwezig.
Figuur 4. Het tracé van de Romeinse weg is nu nog over grote stukken in gebruik als een hoofdweg.
Hier bij de Bollenberg in Grootloon is het tegenwoordig een landweg.
Bron: Gallo-Romeins Museum Tongeren
Deze regio, het ‘civitas Tungrorum’, was in de Romeinse tijd een landbouwgebied dat vanuit hereboerderijen (‘villa’s’) werd bewerkt. Er werd vooral graan verbouwd op de vruchtbare lössbodem. Dat men er soms ook aan veeteelt deed, werd aangetoond bij een opgraving van een inheems-Romeinse nederzetting hier vlakbij aan de wijk Hazendans. Aanvankelijk produceerde de plaatselijke landbouw voedsel voor de Romeinse legerscharen in de verre omtrek, maar later ook voor de inwoners van Tongeren en andere grotere nederzettingen.
Geleidelijk romaniseerde de plattelandsbevolking. De boerderijen kregen mediterrane kenmerken zoals een binnenplaats, wandschilderingen, vloerverwarming en veranda’s maar de inheemse bouwtechnieken met hout en leem bleven veelal bestaan.
Figuur
5. Romeinse villa’s waren landbouwbedrijven van de rijkere geromaniseerde inheemsen.
Bron: Gallo-Romeins Museum Tongeren
Archeologie
Artikel Ted Reckman Landmark 7
Alle items uit deze kolom
